συντελεστής ισχύος power factor σκοποβολή ipsc

Συντελεστής Ισχύος (POWER FACTOR): Ότι πρέπει να γνωρίζετε για έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες

By
Η βασικότερη ίσως αρχή της Σκοποβολής IPSC υπαγορεύει ότι η ακρίβεια, η ταχύτητα και η ισχύς της βολής έχουν ίση αξία, η δε ισχύς της βολής επιβραβεύεται βαθμολογικά. Οι βολές χαρακτηρίζονται από τον Συντελεστή Ισχύος.

Συντελεστής ισχύος (Power Factor) είναι το γινόμενο του βάρους του βλήματος σε grains επί την ταχύτητα σε ft/sec δια 1000, και είναι ένα μέτρο της ορμής του βλήματος, άρα και της ανάκρουσης του όπλου (βλ. θεώρημα διατήρησης της ορμής). Εάν για παράδειγμα ένα πιστόλι 9mm καταναλώνει φυσίγγια των 100 grains με ταχύτητα 1280 ft/sec, τότε ο Συντελεστής Ισχύος είναι 128 (100 Χ 1280 / 1000 = 128). Ο ελάχιστος Συντελεστής Ισχύος που επιτρέπεται σε αγώνα Σκοποβολής IPSC είναι 125. Αν ο Συντελεστής Ισχύος είναι μεταξύ 125 και 174,9 τότε χαρακτηρίζεται σαν Minor. Αν ο Συντελεστής Ισχύος είναι μεγαλύτερος από 175 τότε  χαρακτηρίζεται σαν Major. Κι αν ο Συντελεστής Ισχύος είναι μικρότερος από 125; Ο σκοπευτής επιτρέπεται να συνεχίσει τον αγώνα «για την πλάκα του» αλλά μηδενίζεται (!). Ο σκοπευτής που χρησιμοποιεί πυρομαχικά που αναπτύσσουν Συντελεστή Ισχύος Minor παίρνει 5 βαθμούς για κάθε βολή στην ζώνη Α, 3 βαθμούς για κάθε βολή στην ζώνη C και 1 βαθμό για κάθε βολή στη ζώνη D. Αντίστοιχα ο σκοπευτής που χρησιμοποιεί πυρομαχικά που αναπτύσσουν Συντελεστή Ισχύος Major παίρνει 5 βαθμούς για κάθε βολή στην ζώνη Α, 4 βαθμούς για κάθε βολή στην ζώνη C και 2 βαθμούς για κάθε βολή στην ζώνη D. Με άλλα λόγια, ο Συντελεστής Ισχύος Major επιβραβεύεται με για τις ζώνες C και D με 1 βαθμό παραπάνω. Έτσι ο σκοπευτής με Minor που θα «φέρει» 5 C θα βαθμολογηθεί 5 Χ 3 = 15 πόντους ενώ αντίστοιχα με Major θα βαθμολογηθεί 5 Χ 4 = 20 πόντους.

isx

Οι χρησιμοποιούντες Minor φυσίγγια έχουν κάθε συμφέρον να πλησιάζουν το 125 όσο περισσότερο γίνεται και αντίστοιχα οι έχοντες Συντελεστή Ισχύος Major να πλησιάζουν το 175 για μικρότερη ανάκρουση και επομένως μεγαλύτερη ταχύτητα βολής. Με βλήματα 115 grains η ελάχιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα είναι 1090 ft/sec και δίνει ακριβώς 125, ενώ το ελάχιστο όριο για Major με τα ίδια ελαφριά βλήματα είναι 1521 ft/sec, δηλαδή ταχύτητα διαμετρημάτων magnum, που μπορούν να χρησιμοποιηθούν μόνο σε υψηλής αντοχής αγωνιστικά πιστολιά με compensators. Στον αντίποδα .45 με βαριά βλήματα 230 grains και ταχύτητα μόλις 770 ft/sec δίνει Συντελεστή Ισχύος 177,1 Major.

Στην Ελλάδα οι σκοπευτές της κατηγορίας Open χρησιμοποιούν φυσίγγια .38 Super και 9X21 με βλήματα 124, 130, 135 grains, ενώ στην προπόνηση για να έχουν μικρότερες φθορές στο όπλο χρησιμοποιούν φυσίγγια με μολύβδινα βλήματα έως και 147 grains.

Στο εξωτερικό, που η υποστήριξη των σκοπευτών είναι οργανωμένη με έγκριτους οπλουργούς και άφθονα φθηνά ανταλλακτικά, μερικοί εκ των κορυφαίων σκοπευτών προτιμούν τις πολύ μεγάλες ταχύτητες και πιέσεις, που δίνουν τα βλήματα 115 grain Major.

Το βάρος του βλήματος μετρείται με ζυγαριά και η ταχύτητα με ταχογράφο (καλύψαμε ανάλογο άρθρο σε προηγούμενο τεύχος του Shooters). Με δεδομένα το διαφορετικό μήκος κάννης, τις ανοχές που ποικίλλουν σημαντικά, το εύρος της θαλάμης και την γεωμετρία των αυλακώσεων είναι δυνατόν δύο όπλα, που χρησιμοποιούν τον ίδιο τύπο ή μάρκα φυσιγγίου, να διαφέρουν δραματικά σε επιδόσεις και βαθμολογία. Επειδή οι επιδόσεις των φυσιγγίων μεταβάλλονται με την θερμοκρασία καλό θα είναι να προνοούμε, ώστε οι ταχύτητες άρα και ο Συντελεστής Ισχύος να είναι 5 – 10% πιο υψηλές από τις ελάχιστες επιτρεπόμενες. Για παράδειγμα είναι δυνατόν το πυρομαχικό, που με 28 βαθμούς Κελσίου δίνει Συντελεστή Ισχύος 175,5 να δώσει 174 σε 15 βαθμούς Κελσίου, οπότε ο σκοπευτής αντί για βαθμολόγηση στην κλίμακα Major να υποστεί βαθμολόγηση κλίμακας Minor και να βρεθεί αρκετές θέσεις κάτω στον πίνακα των επιδόσεων.

Βαλλιστικά εκκρεμή ή γιατί ο ελάχιστος Major Συντελεστής Ισχύος είναι 175

Προς γνώση όσων δεν γνωρίζουν, πως και γιατί καθιερώθηκε το κατώτερο όριο του Συντελεστή Ισχύος Major να είναι ίσο με 175, ας ξεφυλλίσουμε προς τα πίσω το ημερολόγιο και ας μεταφερθούμε στη νηπιακή ηλικία της IPSC. Εκείνη την εποχή μόνο οι μεγάλοι κατασκευαστές πυρομαχικών είχαν εξοπλισμό κατάλληλο για τον έλεγχο της ταχύτητας των βλημάτων, έτσι τα σωματεία της Σκοποβολής IPSC εφοδιάστηκαν από την IPSC με σχέδια για την κατασκευή ενός φθηνού βαλλιστικού εκκρεμούς. Μια αρθρωτή ατσάλινη πλάκα ανηρτημένη στη συσκευή εκινείτο σε καμπύλη τροχιά προς τα πίσω όταν προσεβάλετο από σφαίρα, και έσπρωχνε δείκτη γύρω από κλίμακα μέτρησης. Σε συσκευή ρυθμισμένη σύμφωνα με πάγια οδηγίες, Συντελεστή Ισχύος Major έδειχνε η κλίμακα από τις 150 μοίρες και πάνω. Οποιοδήποτε βαλλόμενο βλήμα δεν κατάφερνε να σπρώξει την πλάκα με το δείκτη πέρα από τις 150 μοίρες της κλίμακας του οργάνου κατετάσσετο στην κλίμακα Minor.

isx3

Σε φυλλάδιο της IPSC, που εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 1978, ο Jeff Cooper συνέστησε σε όλα τα σωματεία να βαθμονομούν τα βαλλιστικά εκκρεμή τους με εργοστασιακά πυρομαχικά 230 grains με ονομαστική (από το εργοστάσιο) ταχύτητα 850 ft/sec, τα οποία θα εβάλλοντο από όπλο Star PD (μήκος κάννης 3,8 inches). Εξήγησε ότι αφού οποιοδήποτε πιστόλι παραγωγής .45 (.45 ACP) σύμφωνα με τις αρχές του αγωνίσματος θα έπρεπε να μπορεί να συναγωνιστεί τα άλλα, τα βαλλιστικά εκκρεμή δεν θα έπρεπε να βαθμονομούνται με βάση το γνωστό Colt 1911 Government με την εργοστασιακή κάννη των 5 ιντσών. Όταν εξεδόθη το πρώτο επίσημο βιβλίο κανονισμών της USPSA το 1983, το Colt Commander, που ήταν διαθέσιμο στην Αμερική σε μεγάλες ποσότητες και πολύ περισσότερο διαδεδομένο από το Star PD με παρόμοιες όμως προδιαγραφές (κοντή κάννη 4.25 ιντσών), έγινε το επίσημο εργαλείο βαθμονόμησης των βαλλιστικών εκκρεμών με στρατιωτικά πυρομαχικά 230 grains FMJ (hard ball ή full metal jacket).

Όταν κυκλοφόρησαν στην αγορά ηλεκτρονικοί ταχογράφοι σε προσιτές τιμές για τα σωματεία και εγκαταλείφθησαν τα βαλλιστικά εκκρεμή, ανεκαλύφθη ότι στις κοντές κάννες των ημιαυτόματων πιστολιών, όπως το Star PD και το Colt Commander, τα αγωνιστικά φυσίγγια με βλήματα FMJ 230 grains της Federal συνήθως έδιναν μέσο όρο ταχυτήτων γύρω στα 775 ft/sec. Με τη σημερινή μέθοδο υπολογισμού του Συντελεστή Ισχύος αυτό ισοδυναμεί με 178,25.

Η IPSC στρογγύλεψε αυτό το νούμερο στο 175, στη συνέχεια για κάποια περίοδο το κατέβασε πιο κάτω στο 170 και τελικά το αύξησε πάλι, στο 175. Πλέον ο Συντελεστής Ισχύος για την Major στην κατηγορία Open έχει σταθεροποιηθεί στο 160 ενώ στην Standard στο 170.

pinakas

Δημοσιεύθηκε στο τεύχος 3ο & 4ο του περιοδικού Shooters, Σκοποβολής IPSC

 

 

 

Ίσως σας αρέσουν

Hot News

post-image
Πήλινος Στόχος

Παγκύπριο Πρωτάθλημα Σκοποβολής ΟΠΑΠ: Ο Ντίνος Κωνσταντίνου κέρδισε το «Κύπελλο Λάρνακας»

   γράφει ο Ανδρέας Λαζανίτης Νικητής στον πρώτο αγώνα κόμπακ στους έφηβους ο Βαρνάβας Θεοδώρου, στους βετεράνους ο Χαράλαμπος...
Διαβάστε Περισσότερα
post-image
Σταθερός Στόχος

Αγώνες αεροβόλων όπλων Α’ κατηγορίας από τον ΣΚΟΑΑΠΘ

Ο σκοπευτικός όμιλος αποφοίτων Α.Π.Θ. προκηρύσσει διασυλλογικούς αγώνες αεροβόλων όπλων Α’ κατηγορίας-κατάταξης: Ανδρών, Γυναικών, Εφήβων, Νεανίδων και τουφέκι παίδων...
Διαβάστε Περισσότερα