Βασικοί τύποι εμπλοκών: Πως να τις ξεπεράσω;

By

γράφει ο Αλέξανδρος Χάμλατζης

Ξεκινώντας το άρθρο αυτό να υπενθυμίσουμε κάποια βασικά στοιχεία που αφορούν τον χειρισμό ενός πιστολιού κάτω από πίεση και πρέπει να τα ενσωματώσουμε στη γενικότερη φιλοσοφία μας, αλλά και στον τρόπο σκέψης και προπόνησής μας. Τα στοιχεία αυτά σχετίζονται άμεσα με το πως αντιδρά ο ανθρώπινος οργανισμός κάτω από συνθήκες στρες, αλλά και με μεθόδους και τεχνικές που θα μας κάνουν πιο αποτελεσματικούς και πιο καλούς σκοπευτές. Όπως έχουμε τονίσει σε αυτή τη σειρά άρθρων, μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα η οικονομία κινήσεων, η σωστή κατανόηση των τεχνικών (πριν αυτές ενσωματωθούν στη ρουτίνα της προπόνησής μας) αλλά και η πλήρης κατανόηση τόσο της λειτουργίας όσο και των μερών του πιστολιού. Το τελευταίο είναι υψίστης σημασίας γιατί θα μας βοηθήσει πρωτίστως στη σωστή και άμεση διάγνωση ενός προβλήματος και στη συνέχεια στην αποτελεσματική επίλυσή του. Σαν παράδειγμα, μπορούμε να αναφέρουμε έναν οδηγό αγώνων. Ναι, ξέρει να οδηγεί το αυτοκίνητό του στο όριο, αλλά επίσης ξέρει και τα μέρη από τα οποία αυτό αποτελείται και πως αυτά λειτουργούν. Έτσι, ώστε να μπορεί να εξηγήσει στους μηχανικούς τα προβλήματα που παρουσιάζονται. Στις περισσότερες περιπτώσεις και ο ίδιος, αν χρειαστεί, μπορεί να αποσυναρμολογήσει ή και να επισκευάσει τα μέρη αυτά.

Επιστρέφοντας λοιπόν στο αντικείμενό μας, να υπενθυμίσουμε ότι ο χειρισμός ενός πιστολιού κάτω από στρες είναι μία υψηλής δεξιότητας ικανότητα (fine motor skill) σε αντίθεση με τη γενικότερη αντίληψη που επικρατεί ότι υπό συνθήκες στρες ο οργανισμός μας μπορεί να εκτελέσει μόνο απλούς και χαμηλής δεξιότητας χειρισμούς (gross motor skills). Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο απαιτείται σκληρή και συστηματική προπόνηση, ώστε η εφαρμογή των τεχνικών να γίνεται αυτόματα και υποσυνείδητα. Ειδικά όταν μιλάμε για το αντικείμενο του σημερινού μας άρθρου (εμπλοκές και θεραπεία τους) τα παραπάνω γίνονται ζωτικής σημασίας, μιας και αναφερόμαστε σε αντιμετώπιση προβλήματος που αφορά τη λειτουργία του πιστολιού, με το χρόνο να τρέχει εις βάρος μας και τον παράγοντα στρες να εκτοξεύεται ακόμα ψηλότερα με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται (αποσυντονισμό, αλλαγή στρατηγικής λόγω της εμπλοκής, κλπ).

Όπως θα αναφέρουμε και κατά τη διάρκεια του άρθρου, σημαντική είναι η διάγνωση του προβλήματος και στη συνέχεια η εύρεση της επίλυσης. Επί δεκαετίες ήταν κοινή γραμμή εκπαίδευσης -και είναι ακόμα- ότι σε περίπτωση που για κάποιο λόγο το όπλο σταματήσει να λειτουργεί, τότε καταφεύγουμε αυτομάτως στην απλή λύση, γνωστή και ως tap-rack-bang, η οποία περιλαμβάνει χτύπημα της γεμιστήρας για να κουμπώσει (tap), όπλισμα του κλείστρου για να πάρει μία φρέσκια σφαίρα (rack) και απόπειρα πυροβολισμού (bang). Αυτός, λοιπόν, ήταν ένας απλός και κατανοητός τρόπος, αντιμετώπισης μιας εμπλοκής, για όλες τις κατηγορίες των σκοπευτών (αστυνομίας, στρατού, αθλητών, κλπ) και για όλες τις κατηγορίες των προβλημάτων. Ο εξοπλισμός και η τεχνολογία όμως εξελίχθηκαν και το ίδιο ισχύει και για τις τεχνικές χειρισμού (κάτι το οποίο οφείλεται κατά ένα μεγάλο βαθμό στην αθλητική σκοποβολή). Όπως θα δούμε, στις περισσότερες περιπτώσεις η παραπάνω τεχνική δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, ίσα-ίσα παράγει περιττές κινήσεις (θυμίζουμε ότι η οικονομία κινήσεων είναι ο γενικότερος στόχος μας) και είναι πιθανόν σε κάποιους τύπους εμπλοκών να προκαλέσει ακόμα πιο σοβαρά προβλήματα. Η αναλογία που χρησιμοποιεί ο γνωστός Αμερικανός εκπαιδευτής, Travis Haley, αφορά τον πιλότο ενός μαχητικού αεροσκάφους, ο οποίος αντιμετωπίζει επίσης καταστάσεις κάτω από στρες που απαιτούν χειρισμούς υψηλών ικανοτήτων και δεξιοτήτων. Όταν λοιπόν υπάρχει κάποιο πρόβλημα σε ένα μαχητικό αεροσκάφος, ο πιλότος δεν αρχίζει να χτυπάει την κονσόλα και να πατάει διακόπτες. Το πρώτο που κάνει είναι να διαγνώσει το πρόβλημα και στη συνέχεια να ψάξει να βρει τον πιο αποτελεσματικό τρόπο επίλυσής του.

Για να το κατορθώσουμε αυτό χρησιμοποιούμε δύο σημεία αναφοράς επάνω στο όπλο, τα οποία και ελέγχουμε κάθε φορά που υπάρχει κάποιο πρόβλημα και το όπλο σταμάτησε να ρίχνει. Το πρώτο σημείο είναι το πίσω μέρος του κλείστρου (βλέπε εικόνα). Το δεύτερο σημείο είναι το επάνω μέρος του κλείστρου στο ύψος της θαλάμης. Με τα χέρια μας σε πλήρη προέκταση και σε ισοσκελή στάση, με μία μικρή κλίση του καρπού προς τα επάνω (περίπου 10 μοίρες) υπάρχει άμεση ορατότητα των σημείων αυτών, χωρίς να χρειάζεται να μαζέψουμε τα χέρια μας προς τον κορμό μας, για να διαγνώσουμε το πρόβλημα (βλέπε εικόνα). Ένα ημι-αυτόματο πιστόλι μπορεί να παρουσιάσει τέσσερις βασικούς τύπους εμπλοκών. Προφανώς οι συνολικοί τύποι είναι περισσότεροι (υπάρχουν και κάποιες παραλλαγές των βασικών) και μπορεί να οφείλονται και σε άλλους παράγοντες, όπως ελαττωματικό πυρομαχικό ή μόνιμη βλάβη σε κάποιο μέρος του πιστολιού. Στο άρθρο αυτό θα ασχοληθούμε με τους τέσσερις βασικούς τύπους εμπλοκών που συναντάμε πιο συχνά και μπορούν να επιλυθούν επί τόπου από τον σκοπευτή.

1. Failure to feed/Failure to fire

typoi-emplokon-1a

Ο σκοπευτής πατάει τη σκανδάλη και ακούγεται το χαρακτηριστικό “κλικ” του επικρουστήρα. Αυτό σημαίνει είτε ότι δεν υπάρχει σφαίρα στη θαλάμη λόγω μη κουμπώματος της γεμιστήρας (μετά από λανθασμένο admin reload ή speed reload) και επομένως ο επικρουστήρας πέφτει στο κενό (failure to feed) είτε ότι το φυσίγγιο, που είναι στη θαλάμη είναι ελαττωματικό με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνεται εκπυρσοκρότηση (failure to fire). Αυτή είναι και η μοναδική περίπτωση εμπλοκής που επιλύεται με τη χρήση του κλασικού tap-rack-bang που αναφέραμε νωρίτερα. Ο σκοπευτής χτυπάει τη γεμιστήρα για να βεβαιωθεί ότι κούμπωσε, τραβάει το κλείστρο, ώστε να θαλαμιστεί μία «φρέσκια» σφαίρα και στη συνέχεια επιχειρεί να πυροβολήσει.

typoi-emplokon-1b

2. Out of battery

typoi-emplokon-2

Ο σκοπευτής πατάει τη σκανδάλη, η οποία όμως δεν ανταποκρίνεται. Πρώτη δουλειά είναι να περιστρέψει το όπλο προς τα πάνω (περίπου 10 μοίρες), ώστε να αποκτήσει ορατότητα στα σημεία ελέγχου που αναφέρθηκαν νωρίτερα. Κοιτώντας το πρώτο σημείο ελέγχου (το πίσω μέρος του κλείστρου) γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι το κλείστρο δεν έχει κουμπώσει σωστά (βλέπε σχετικές εικόνες). Αυτό συνήθως παρουσιάζεται μετά από πολλές εκατοντάδες σφαίρες και εξαιτίας των υπολειμμάτων πυρίτιδας και της βρωμιάς που μαζεύεται μέσα στο όπλο (ιδιαίτερα χαρακτηριστικό σε κακό συντηρημένα 1911 πιστόλια). Το πρόβλημα αυτό, λύνεται πολύ εύκολα με ένα μικρό χτύπημα στο πίσω μέρος του κλείστρου το οποίο και θα το φέρει στην τελική του θέση (βλέπε εικόνα). Το κλασικό tap-rack-bang ως λύση αντιμετώπισης θα δημιουργήσει μόνο περιττές κινήσεις και επιπλέον καθυστέρηση συν το γεγονός ότι θα απορρίψει χωρίς λόγο τη “φρέσκια” σφαίρα η οποία έχει σχεδόν “μπει” στη θαλάμη του όπλου.

3. Stovepipe

typoi-emplokon-3

Ο σκοπευτής πατάει τη σκανδάλη, η οποία όμως δεν ανταποκρίνεται γιατί δεν έχει απορριφθεί σωστά ο κάλυκας από την τελευταία εκπυρσοκρότηση του όπλου και έχει σφηνώσει ανάμεσα σε κλείστρο και κάνη, εμποδίζοντας τη “φρέσκια” σφαίρα να θαλαμιστεί πλήρως (βλέπε εικόνα). Η εμπλοκή μπορεί να οφείλεται σε αδύναμο πυρομαχικό ή ακόμα και σε χαλαρό κράτημα της λαβής από τον σκοπευτή, που εμποδίζει το κλείστρο να κάνει ολόκληρη τη διαδρομή του. Πιθανή αιτιολογία επίσης θα μπορούσε να είναι και κάποια μηχανική βλάβη εξαρτήματος του όπλου (πχ. εξωλκέας).

Η διάγνωση της συγκεκριμένης εμπλοκής είναι άμεση από τον τρόπο που εξέχει πάνω από το κλείστρο ο σφηνωμένος κάλυκας (δεύτερο σημείο διάγνωσης). Στην περίπτωση αυτή ο σκοπευτής απλά ρολλάρει το αδύναμο χέρι του επάνω στο κλείστρο και με μία κίνηση προς τα πίσω σπρώχνει και απελευθερώνει τον σφηνωμένο κάλυκα (βλέπε σχετικές εικόνες). Είναι ιδιαίτερα σημαντικό το αδύναμο χέρι να μην περάσει μπροστά από την κάνη του όπλου κατά τη διαδικασία αυτή για λόγους ασφάλειας. Το κλασικό tap-rack-bang στην περίπτωση αυτή δημιουργεί περιττές κινήσεις και πιθανό να δημιουργήσει και νέα εμπλοκή με τον ίδιο κάλυκα να περιστρέφεται και να ξαναμπλοκάρει το κλείστρο (inverted stovepipe). Εφόσον το πρόβλημα είναι εμφανέστατο (ένα μεγάλο κομμάτι χαλκού προεξέχει από την επάνω πλευρά του κλείστρου), ποιος ο λόγος να χτυπήσουμε τη γεμιστήρα (tap); Ποιος ο λόγος να τραβήξουμε το κλείστρο (rack) ρισκάροντας επιπλοκή της εμπλοκής και απορρίπτοντας μία “φρέσκια” σφαίρα που είναι έτοιμη να θαλαμιστεί; Είναι ξεκάθαρο λοιπόν ότι το κλειδί για να είμαστε πιο γρήγοροι και αποτελεσματικοί είναι η διάγνωση και η εφαρμογή της κατάλληλης θεραπείας.

4. Double feed

typoi-emplokon-4

Αποτελεί την πιο πολύπλοκη εμπλοκή, που μπορεί να συμβεί και για τη θεραπεία της απαιτείται το πλήρες άδειασμα της πηγής των πυρομαχικών (γεμιστήρα) από το όπλο και στη συνέχεια η επαναγέμισή του, όπως στην περίπτωση ενός admin reload.

Ο σκοπευτής πατάει τη σκανδάλη, η οποία όμως δεν ανταποκρίνεται. Με μικρή περιστροφή του καρπού προς τα πάνω και παρατηρώντας το δεύτερο σημείο διάγνωσης, ο σκοπευτής παρατηρεί ότι το κλείστρο είναι σχεδόν πλήρως ανοιχτό, μία σφαίρα είναι θαλαμισμένη, και η πρώτη σφαίρα της γεμιστήρας “προσπαθεί” επίσης να θαλαμιστεί (double feed) (βλέπε σχετική εικόνα). Στις περισσότερες περιπτώσεις, η γεμιστήρα δεν μπορεί να απορριφθεί λόγω της τάσης που ασκεί το κλείστρο σε αυτήν, αλλά και επειδή η πρώτη σφαίρα έχει βγει εκτός αρχικής θέσης προς τα εμπρός (βλέπε εικόνα κατά την εμπλοκή). Εφόσον γίνει η διάγνωση του προβλήματος, ο σκοπευτής κλειδώνει το κλείστρο πίσω (slide lock), ώστε να απελευθερώσει την πίεση που ασκείται στη γεμιστήρα από το κλείστρο και την εμποδίζει να βγει. Στη συνέχεια απορρίπτει τη γεμιστήρα και τραβάει δύο-τρεις φορές το κλείστρο, ώστε να σιγουρέψει ότι έχει απορριφθεί πλήρως και η σφαίρα που ήταν θαλαμισμένη. Με το όπλο πλέον κενό, τοποθετεί μία «φρέσκια» γεμιστήρα στο όπλο και το ξαναοπλίζει. Ολοφάνερο ότι πρόκειται για την πιο χρονοβόρα σε θεραπεία εμπλοκή που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας σκοπευτής. Επίσης είναι ξεκάθαρο ότι στην περίπτωση αυτή, με το όπλο να μην ανταποκρίνεται αλλά και τη γεμιστήρα σφηνωμένη, η κλασική μέθοδος tap-rack-bang, δεν θα έχει κανένα αποτέλεσμα.

Ολοκληρώνοντας το άρθρο, να πούμε ότι καλό θα είναι να εισαγάγουμε στην προπόνησή μας όσο είναι δυνατόν τα παραπάνω, στήνοντας ουσιαστικά τις περιπτώσεις εμπλοκών που αναφέρθηκαν και δουλεύοντας στη θεραπεία τους. Αρχικά, καλό θα είναι με ξηρά προπόνηση και φυσίγγια αδράνειας και στη συνέχεια στο σκοπευτήριο με πραγματικά πυρομαχικά. Όπως και με τις υπόλοιπες τεχνικές θα πρέπει να δουλέψουμε ξανά και ξανά, ώστε η διάγνωση και η θεραπεία των προβλημάτων να γίνονται άμεσα. Το τελευταίο που πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι για να τηρούνται οι κανόνες ασφάλειας, αλλά και επειδή το επιβάλλουν οι κανονισμοί του αθλήματος της IPSC, καθ’ όλη τη διάρκεια που θεραπεύουμε την εμπλοκή θα πρέπει το όπλο να είναι στραμμένο προς ασφαλή κατεύθυνση (downrange) και το δάχτυλό μας να είναι έξω από τη σκανδάλη.

Δημοσιεύθηκε στο 21ο τεύχος του περιοδικού Shooters, Σκοποβολής IPSC.

Ίσως σας αρέσουν

Hot News

post-image
Διάφορα

Κύπρος: Η γιορτή της σκοποβολής στο Ολυμπιακό Μέγαρο υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας

γράφει ο Ανδρέας Λαζανίτης   Βραβεύονται οι πρωταθλητές της σκοποβολής του 2017, καθώς και αθλητές και αθλήτριες για τις...
Διαβάστε Περισσότερα
post-image
Επικαιρότητα

Σε δημοπρασία υπογεγραμμένο όπλο από την Ολυμπιονίκη Άννα Κορακάκη

Με αφορμή το γιορτινό κλίμα η γερμανική ομάδα, που κατά καιρούς συμμετέχει η Ελληνίδα Ολυμπιονίκης Άννα Κορακάκη, διαθέτει προς...
Διαβάστε Περισσότερα
post-image
Συμβουλή

11 +1 συμβουλές για να αυξήσεις την ικανότητά σου στη σκοποβολή

Η καλύτερη δοκιμή οποιασδήποτε αθλητικής ικανότητας είναι ο αθλητής να δοκιμαστεί κατά τον αγώνα. Ορισμένες από τις μεγαλύτερες συγκινήσεις...
Διαβάστε Περισσότερα